Şirketin ortağısınız; ancak banka hareketlerine ve muhasebe kayıtlarına ulaşamıyorsunuz. Diğer ortak şirketten düzenli para çekiyor ve “yönetim bende” diyerek açıklama yapmıyor. İlk adım, şirket türünüzü ve ortaklık dışındaki yönetim yetkilerinizi doğru belirlemektir.
Kısa cevap: Bilgi alma, inceleme, yönetim işlemlerini denetleme ve sorumluluk talepleri farklı haklardır. Anonim şirket pay sahibi ile limited şirket ortağının başvuru düzeni aynı değildir. Şirketten çıkan her para da kendiliğinden hukuka aykırı çekim sayılmaz.
Şirket türü neden belirleyici?
Türk Ticaret Kanunu’nun anonim şirketlerde bilgi alma ve incelemeye ilişkin 437. maddesi ile limited şirketlerdeki 614. maddesi farklı yapıdadır. Talebin kime yöneltileceği, hangi aşamaların izleneceği ve ret halinde başvuru koşulları buna göre değerlendirilmelidir.
Ortak, müdür ve yönetim kurulu üyesi sıfatları birbirinden ayrıdır. Ortak olmak, şirketin bütün hesaplarına kişisel şifreyle sınırsız erişim yetkisi vermez. Buna karşılık yönetim yetkisi bulunmaması da bilgi alma hakkının tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Bilgi talebi nasıl somutlaştırılır?
“Bütün hesapları gösterin” yerine dönem, işlem ve belge türünü belirtmek talebin anlaşılmasını kolaylaştırır. Örneğin belirli aylardaki ilişkili kişi ödemeleri, ortak cari hesabı veya belirli sözleşmeler sorulabilir. Talebin teslim edildiğini gösteren kayıt saklanmalıdır.
Şirket sırrı gerekçesi her talebin otomatik reddi anlamına gelmez; hakkın sınırları kanuni koşullarla değerlendirilir. Elde edilen bilgilerin şirket aleyhine kullanılmaması ve kişisel verilerin korunması da önemlidir.
Para çekmenin hukuki nedeni araştırılmalı
Çekim ücret, masraf iadesi, ortak alacağı, borç veya usulüne uygun kâr dağıtımıyla ilişkili olabilir. Açıklama bulunmaması inceleme gerektirir; fakat yalnızca banka çıkışından suç sonucu çıkarılmamalıdır. Karar, sözleşme ve muhasebe dayanağı karşılaştırılmalıdır.
Şirketin parasını kişisel malvarlığı gibi kullanmak ise sorumluluk iddiaları doğurabilir. Şirketin zararıyla ortağın doğrudan kişisel zararı ayrılmalıdır. Talebin kimin yararına ve kime karşı ileri sürüleceği buna göre belirlenir.
Hangi belgeler hazırlanmalı?
- Güncel ticaret sicili ve şirket sözleşmesi.
- Ortaklık oranı ve yönetim görevini gösteren kayıtlar.
- Genel kurul veya yönetim kararları.
- Mevcut mali tablolar ve hukuka uygun erişilmiş hareketler.
- Bilgi talepleri, ret cevapları ve toplantı tutanakları.
- Şüpheli görülen işlemlerin tarih, tutar ve açıklamaları.
Yetkiniz olmayan hesaba girerek veya başkasının şifresini kullanarak delil toplamaya çalışmayın. Kanuni inceleme ve delil koruma yolları değerlendirilmelidir. Belgeyi yok etme riski iddia ediliyorsa bu risk de somut olgularla açıklanmalıdır.
Hangi talepler gündeme gelebilir?
Bilgi alma ve incelemenin sağlanması, belirli kararların denetlenmesi, yönetici sorumluluğu veya yönetim yetkisine ilişkin koruma talepleri olayın şartlarına göre ele alınabilir. Özel denetim gibi yolların da kendine özgü koşulları vardır.
Her talep için aynı dava ve süre geçerli değildir. Genel kurul kararına karşı başvuru ile bilgi talebinin reddine ilişkin başvuru birbirine karıştırılmamalıdır. Şirketten ayrılma veya şirketin sona ermesi ise daha farklı ve ağır sonuçları olan konulardır.
Sık sorulan sorular
Azınlık ortağı olduğum için hiçbir şey yapamaz mıyım?
Hayır. Bazı haklar ortaklık sıfatına, bazıları ise belirli oran ve koşullara bağlıdır. Şirket türü ve talep ayrı ayrı incelenmelidir.
Ben de aynı tutarı çekerek dengeleyebilir miyim?
Diğer işlemin hukuka aykırı olduğunu düşünmeniz, size şirket parasını dayanak olmadan kullanma hakkı vermez.
Muhasebeciden aldığım tablo yeterli mi?
Tablo başlangıç verisi olabilir. Kaynağı, dönemi ve resmi kayıtlarla uyumu incelenmelidir; eksik veya taslak tabloyla kesin zarar hesabı yapılmamalıdır.
Kaynaklar ve mevzuat
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Hazırlanma tarihi: 8 Eylül 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Başvuru yolları ve süreler somut olayın belgeleriyle değerlendirilmelidir. Görsel temsilidir.
İlgili okumalar
Malı Teslim Ettim, Faturam Ödenmiyor: Ticari Alacak İçin Hangi Belgeler ve Başvuru Yolları Önemli?
Şirket E-postası Taklit Edildi, Yanlış IBAN’a Ödeme Yapıldı: Zarar Kimden Talep Edilebilir?
İlgili alan: Şirketler ve Ticaret Hukuku.