Tedarikçinizden geldiğini düşündüğünüz e-postada banka hesabının değiştiği bildirildi. Fatura bedelini yeni IBAN’a gönderdiniz; gerçek tedarikçi ise ödeme almadığını söylüyor. Bu olayda dolandırıcının sorumluluğunun yanında, ticari borcun sona erip ermediği de tartışma konusu olur.
Kısa cevap: Yanlış hesaba ödeme yapılması, gerçek alacaklıya karşı borcu her durumda sona erdirmez. Ancak zararın kime yüklenebileceği de otomatik belirlenemez. Mesajın kaynağı, temsil yetkisi, sözleşme, güvenlik uygulamaları ve tarafların davranışları birlikte incelenmelidir.
Taklit adres mi, ele geçirilmiş gerçek hesap mı?
Bir harfi değiştirilmiş alan adıyla gönderilen mesaj ile gerçek şirket hesabından gönderilmiş yetkisiz mesaj farklı teknik senaryolardır. Ekranda görünen gönderici adı, gerçek e-posta adresiyle aynı olmayabilir. Yazışma zincirine eklenen sahte mesaj da dikkatle değerlendirilmelidir.
E-postaları yalnızca PDF çıktısı olarak saklamak teknik verileri eksiltebilir. Orijinal ileti dosyaları ve başlık bilgileri korunmalıdır. Sistem incelemesi yetkili teknik kişilerce, verinin bütünlüğü gözetilerek yapılmalıdır.
İlk aşamada hangi bildirimler yapılmalı?
Ödemeyi yapan banka ve gerçek ticari muhatap, daha önce bilinen güvenilir iletişim kanallarından haberdar edilmelidir. Şüpheli e-postadaki telefonla doğrulama yapmak aynı kişiye yeniden ulaşmanıza neden olabilir. Bankadan işlemin araştırılması istenmeli ve kayıt numarası alınmalıdır.
Şirket içinde ilgili hesapların güvenliği sağlanırken kayıtların silinmemesi önemlidir. Olay yalnızca bir faturayla sınırlı olmayabilir; devam eden ödeme talimatları da kontrol edilmelidir. Bildirim yapılması, gerçekleşmiş transferin kesin geri döneceği anlamına gelmez.
Hangi deliller birlikte değerlendirilir?
- Sözleşmedeki ödeme ve hesap değişikliği hükümleri.
- Önceki gerçek yazışmalar ve kullanılan banka bilgileri.
- Şüpheli mesajın orijinali ve teknik başlıkları.
- Fatura, ödeme onayı ve şirket içi yetkilendirme kayıtları.
- Banka dekontu, alıcı unvanı ve IBAN.
- Olay sonrası bildirimler ve teknik inceleme raporları.
Ödeme alıcısının adıyla faturadaki şirket adı uyuşmuyorsa bu farkın nasıl değerlendirildiği önemlidir. Ancak yalnızca bir uyuşmazlık üzerinden bütün kusurun hangi tarafta olduğu peşinen söylenemez.
Gerçek tedarikçiye yeniden ödeme gerekir mi?
Ödemenin borcu sona erdirip erdirmediği, yetkili alıcıya ifa ve tarafların hukuki ilişkisi çerçevesinde incelenir. Dolandırıcıya yapılan transferin gerçek alacaklıya yapılmış sayılması için her olayda aynı koşullar yoktur.
Tedarikçinin sistemindeki güvenlik sorunu veya çalışanının davranışı iddia ediliyorsa bunun ispatı ve zararla bağlantısı önemlidir. Ödeyen şirketin doğrulama prosedürü ve olağan dışı hesap değişikliğine yaklaşımı da değerlendirmeye dahil olabilir. Sonuç yalnızca “e-posta onun hesabından geldi” cümlesine indirgenmemelidir.
Ceza ve tazminat başvuruları nasıl ayrılır?
Failin araştırılması için ceza başvurusu yapılabilir. Ödeme alıcısının kimliği ile e-postayı gönderen kişinin kimliği aynı olmayabilir; roller araştırılmalıdır. Şirketler arasındaki borç ve zarar uyuşmazlığı ise ayrıca ele alınır.
Talepte bulunan şirket, doğrudan transfer tutarını ve varsa ek zarar kalemlerini ayırmalıdır. Tahsil edilmiş tutarlar düşülmeli; aynı zarar için mükerrer talep oluşturulmamalıdır. Sigorta poliçesi varsa olayın siber risk veya başka teminat kapsamında bulunup bulunmadığı da ayrıca kontrol edilebilir.
Sık sorulan sorular
Faturadaki IBAN sonradan değiştirilmişse ne olur?
Orijinal belge, gönderim zinciri ve değişikliğin hangi aşamada yapıldığı önemlidir. Tek kopya üzerinden kesin sonuca gidilmemelidir.
Banka alıcı adını kontrol etmediyse mutlaka sorumlu mu?
Ödeme sistemi, verilen bilgiler ve uygulanabilir yükümlülükler incelenmelidir. Her transfer için aynı sorumluluk sonucu çıkarılamaz.
Bundan sonra nasıl önlem alınabilir?
Hesap değişikliklerinin önceden bilinen numaradan doğrulanması ve çift onay uygulanması yararlı olabilir. Bu önlemler mevcut uyuşmazlığın hukuki değerlendirmesinin yerine geçmez.
Kaynaklar ve mevzuat
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Hazırlanma tarihi: 8 Eylül 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Başvuru yolları ve süreler somut olayın belgeleriyle değerlendirilmelidir. Görsel temsilidir.
İlgili okumalar
Malı Teslim Ettim, Faturam Ödenmiyor: Ticari Alacak İçin Hangi Belgeler ve Başvuru Yolları Önemli?
Şirket Ortağım Hesapları Göstermiyor ve Para Çekiyor: Ortak Olarak Hangi Haklarım Var?
İlgili alan: Şirketler ve Ticaret Hukuku.