Mənzil almaq üçün beh ödəyirsiniz, lakin kredit təsdiqlənmir, satıcı qiyməti artırır və ya əmlakın hüquqi statusunda problem ortaya çıxır. Qarşı tərəf “beh yanır” deyə bilər. Hüquqi nəticə yalnız ödənişə verilən addan deyil, razılaşmanın məzmunundan və satışın niyə baş tutmamasından asılıdır.
Qısa cavab: “beh” sözü pulun avtomatik itirilməsi demək deyil. Beh, avans, müqavilədən dönmə pulu və rieltor haqqı fərqli hüquqi nəticələr doğura bilər. Daşınmaz əmlak əməliyyatlarında forma tələbləri də ayrıca nəzərə alınmalıdır.
Beh ilə müqavilədən dönmə pulu eyni deyil
Türk Borclar Qanununun 177-ci maddəsində müqavilə bağlanarkən verilən pulun, əks razılaşma olmadıqda, beh kimi qiymətləndirilməsi nəzərdə tutulur. Müqavilədən dönmə pulu isə ayrıca maddədə tənzimlənir.
Bununla yanaşı, bu qaydalar daşınmaz əmlak üzrə məcburi forma şərtlərini aradan qaldırmır. Əvvəlcə hansı müqavilənin bağlandığı və hüquqi forma tələblərinə əməl olunub-olunmadığı yoxlanmalıdır.
Pul kimə və hansı məqsədlə verilib?
Pulun qeydiyyatda olan mülkiyyətçiyə, səlahiyyətli nümayəndəyə və ya rieltora verilməsi müxtəlif hüquqi münasibətlər yarada bilər. Pulun alqı-satqı qiymətinin bir hissəsi kimi qəbul edilməsinə səlahiyyət olub-olmadığını müəyyən edin.
Ödəniş alan şəxs mülkiyyətçi deyilsə, etibarnamə və ya digər nümayəndəlik sənədi araşdırılmalıdır. Sadəcə pulun başqa şəxsə verilməsi avtomatik dələduzluq demək deyil.
Satış niyə baş tutmadı?
Kreditin təsdiqi müqavilədə açıq şərt idimi? Satıcı müəyyən tarixdə tapu əməliyyatına gəlməyi öhdəsinə götürmüşdümü? Əmlak üzərində yüklülük və ya başqa hüquqi problem barədə nə razılaşdırılmışdı? Bu suallar geri qaytarma və əlavə zərər tələbinə təsir edə bilər.
Alıcının şəxsi səbəblə fikrini dəyişməsi ilə satıcının öz öhdəliyini yerinə yetirməməsi eyni deyil. Şərtlər və müddətlər barədə yazışmaları qoruyun.
Hansı sənədlər hazırlanmalıdır?
- Bank qəbzi və ödəniş təyinatı.
- İmzalanmış protokol, rezervasiya forması və ya ilkin razılaşma.
- Elan və satış şərtləri barədə yazışmalar.
- Əmlakı dəqiq müəyyən edən rəsmi məlumatlar.
- Kredit müraciəti və nəticəsi, əgər maliyyələşmə şərt idisə.
- Pulun geri qaytarılması tələbi və qarşı tərəfin cavabı.
Ünvanla yanaşı ada/parsel, blok və müstəqil bölmə məlumatları da faydalıdır. Sənədlərdəki ad, tarix və məbləğ fərqlərinin real səbəbləri izah edilməli, sonradan saxta sənəd yaradılmamalıdır.
Pulun qaytarılması ilə zərərin ödənilməsi ayrı tələblərdir
Ödənilən məbləğin geri qaytarılması ilə daşınma, maliyyələşmə və digər xərclərin tələb edilməsi eyni deyil. Hər zərər maddəsi üçün ayrıca hüquqi əsas və səbəbli əlaqə olmalıdır.
Tez-tez verilən suallar
Bank köçürməsində təyinat yazılmayıb. Yenə də tələb edə bilərəm?
Bəli, digər yazışma və sənədlər ödənişin məqsədini göstərə bilər. Təyinatın olmaması sübutu çətinləşdirir, lakin tələbi avtomatik aradan qaldırmır.
Kredit təsdiqlənməyibsə beh həmişə qaytarılır?
Xeyr. Kreditin müqavilədə açıq şərt olub-olmadığı və digər razılaşmalar qiymətləndirilməlidir.
HÜQUQİ QİYMƏTLƏNDİRMƏ
Mənzil üçün verilmiş behin qaytarılmasını qiymətləndirək
Hüquqi yolları qiymətləndirmək üçün beh razılaşmasını, ödəniş qeydlərini və satışın baş tutmama səbəbini birlikdə nəzərdən keçirə bilərik.
İlk müraciətdə hadisənin qısa xülasəsi və mühüm tarixlər kifayətdir. Sənədləri yalnız vəkillərimizin tələbi ilə, onların bildirdiyi əlaqə kanalı vasitəsilə göndərin. Şifrə, birdəfəlik kod və ya pul kisəsinin açarını paylaşmayın.
Mənbələr və qanunvericilik
6098 saylı Türk Borclar Qanunu
Tapu və Kadastro Baş İdarəsi: tapu əməliyyatları üzrə bələdçi
Bu material Türkiyə hüququ barədə ümumi məlumat məqsədi daşıyır. Konkret hüquqi müdafiə vasitələri, müddətlər və prosessual addımlar hər bir işin sənədləri və halları nəzərə alınmaqla ayrıca qiymətləndirilməlidir. Şəkil illustrativ xarakter daşıyır.
Əlaqəli məqalələr
Kirayə depoziti geri qaytarılmır
Türkiyədə əmlakın pulu ödənilib, amma mülkiyyət keçirilməyib
İxtisas sahəsi: Daşınmaz əmlak və xarici investisiyalar.